Consolidatie betekenis

Consolidatie betekent dat de financiële cijfers van meerdere ondernemingen worden samengevoegd tot één geheel. In plaats van iedere bv afzonderlijk te bekijken, wordt gekeken naar de totale financiële situatie van de groep.

Veel ondernemers zoeken op termen als “wat is consolidatie” of “consolidatie betekenis” omdat het begrip vaak terugkomt bij holdings, deelnemingen en jaarrekeningen.

Bij consolidatie worden onder andere omzet, kosten, bezittingen, schulden en resultaten van verschillende ondernemingen gecombineerd in één financieel overzicht. Het doel daarvan is om een realistisch beeld te geven van de volledige organisatie alsof het één onderneming is.

In de beginfase van een onderneming is de administratie vaak overzichtelijk. Er is één bedrijf, één boekhouding en één financiële rapportage.

Maar zodra er meerdere bv’s ontstaan, verandert dat. Misschien staat vastgoed in een aparte bv, worden risico’s verdeeld over verschillende werkmaatschappijen of wordt er gewerkt met een holdingstructuur. Daardoor ontstaan financiële relaties tussen ondernemingen die onderling sterk met elkaar verbonden zijn.

Juist dan ontstaat de behoefte aan consolidatie. Losse jaarrekeningen vertellen namelijk niet altijd het volledige verhaal. Een werkmaatschappij kan winstgevend lijken, terwijl een andere bv binnen dezelfde groep verlies draait of grote schulden heeft. Andersom kan een holding weinig activiteit tonen, terwijl de totale onderneming juist sterk groeit.

Door de cijfers samen te voegen ontstaat een veel duidelijker beeld van hoe de onderneming er financieel werkelijk voor staat.

Veel ondernemers denken dat consolidatie simpelweg het optellen van cijfers is, maar in de praktijk gaat het verder dan dat.

Binnen de boekhouding worden eerst de cijfers van alle ondernemingen verzameld. Daarna worden onderlinge transacties verwijderd. Dat is belangrijk omdat bedrijven binnen dezelfde groep vaak zaken met elkaar doen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een werkmaatschappij die managementkosten betaalt aan de holding 
• een lening tussen twee bv’s
• onderlinge facturen 
• dividenduitkeringen binnen de groep

Wanneer deze transacties niet worden gecorrigeerd, ontstaat een vertekend beeld van omzet, winst of schulden. Vanuit de totale groep bekeken is het namelijk geld dat intern verschuift.

Consolidatie zorgt ervoor dat alleen de “echte” financiële positie van de groep zichtbaar blijft.

Voor externe partijen zijn losse cijfers meestal niet voldoende. Banken, investeerders en accountants willen vaak inzicht in de volledige ondernemingengroep.

Dat is logisch, want financiële risico’s zitten niet altijd in één specifieke bv. Een onderneming kan bijvoorbeeld winstgevend lijken, terwijl binnen een andere bv grote verplichtingen bestaan die invloed hebben op de totale financiële gezondheid van de organisatie.

Een geconsolideerde jaarrekening laat daarom beter zien:

• hoeveel omzet de totale groep maakt 
• hoe sterk het eigen vermogen is 
• welke schulden er werkelijk zijn 
• hoe gezond de cashflow van de organisatie is

Vooral bij financieringsaanvragen speelt consolidatie daarom vaak een grote rol.

Veel ondernemers komen het begrip consolidatie voor het eerst tegen bij de jaarrekening. Daarbij wordt vaak onderscheid gemaakt tussen enkelvoudige en geconsolideerde cijfers.

Een enkelvoudige jaarrekening laat alleen de financiële situatie van één specifieke bv zien. Een geconsolideerde jaarrekening brengt juist meerdere ondernemingen samen in één overzicht.

Dat verschil lijkt klein, maar kan in de praktijk enorme impact hebben.

Een holding heeft bijvoorbeeld soms nauwelijks omzet of operationele kosten. Kijk je alleen naar die losse cijfers, dan ontstaat een beperkt beeld. Zodra de werkmaatschappijen worden meegenomen, zie je pas hoe de totale onderneming daadwerkelijk presteert.

Juist daarom geven geconsolideerde cijfers vaak meer inzicht dan afzonderlijke administraties.

Niet iedere onderneming is verplicht om een geconsolideerde jaarrekening op te stellen. Dat hangt af van verschillende factoren, zoals:

• de grootte van de onderneming
• het aantal deelnemingen
• de structuur van de groep
• wettelijke vrijstellingen

Voor kleinere ondernemingen bestaan soms uitzonderingen. Middelgrote en grote ondernemingen krijgen echter vaker te maken met verplichte consolidatie.

De regels rondom consolidatie kunnen behoorlijk technisch zijn. Daarom laten veel ondernemers dit beoordelen door een accountant of financieel adviseur, zodat duidelijk is wat wel en niet verplicht is.

In de praktijk ontstaan problemen rondom consolidatie vaak niet door ingewikkelde regelgeving, maar door administraties die niet goed op elkaar aansluiten.

Vooral bij groeiende ondernemingen zie je regelmatig dat verschillende bv’s op een andere manier boekhouden. Daardoor ontstaan verschillen in onderlinge saldi, facturen of financiële rapportages.

Ook interne transacties worden regelmatig dubbel verwerkt. Daardoor lijkt omzet of winst hoger dan deze werkelijk is.

Een andere veelvoorkomende fout is dat ondernemers vooral kijken naar winst, terwijl consolidatie juist bedoeld is om inzicht te krijgen in het totaalplaatje van de ondernemingengroep.

Een goede boekhouding en consistente administratie zijn daarom essentieel wanneer meerdere bv’s onderdeel zijn van dezelfde organisatie.

Hoewel consolidatie vaak wordt gezien als een administratieve verplichting, biedt het ondernemers vooral meer inzicht en controle.

Door financiële cijfers samen te brengen ontstaat beter zicht op:

• de winstgevendheid van de totale groep
• onderlinge afhankelijkheden tussen bv’s
• financiële risico’s
• cashflow binnen de organisatie
• de werkelijke financiële gezondheid van de onderneming

Dat helpt niet alleen bij rapportages richting externe partijen, maar ook bij het nemen van strategische beslissingen.

Onderstaande situaties geven een algemene indruk van wanneer consolidatie relevant wordt binnen een onderneming.